Climbing

Klimkanon Mount Everest: 11 fascinerende feiten

De hoogste bergpiek ter wereld lokt klauteraars van heinde en verre. Wat weet jij van de Mount Everest?

Geschreven door Isabel

6 minuten lezenPublished on 02.05.2018 · 07:23 UTC

1. Wie heeft de grootste?

Officieel is de Everest 8848 meter hoog, zijn piek ligt maar een paar meter lager dan de gemiddelde hoogte waarop een passagiersvliegtuig suist. En de berg groeit: meer dan een halve centimeter per jaar. In 1953, toen pioniers Edmund Hillary en Sherpa Tenzing Norgay hun vlag in de top plantten, was de Everst 41 centimeter kleiner dan nu. Hoe dat komt? Tektonische platen onder het oppervlak schuren met zulke oerkrachten tegen elkaar, dat ze de gigant de lucht in duwen.

Toch is er veel gesteggel over welke berg nu de hoogste ter wereld is. De Everest is de hoogste wanneer je de lengte meet vanaf de zeespiegel. Maar wie het meetlint van de voet van de bergen tot hun toppen legt, ontdekt dat de Mauna Kea berg in Hawaii de grootste is: meer dan 10.200 meter hoog in totaal. Slechts 4200 meter van die afstand torent boven de zeespiegel uit.

2. Meneer Everest heeft de berg zelf nooit gezien

Voor de locals zou de Mount Everest altijd de Chomolungma blijven
© Sender Films

Mount Everest werd als eerste waargenomen tijdens de Great Trigonometrical Survey van de Himalaya in 1841. De berg werd Piek XV genoemd. Avonturier Andres Scott Waugh ontdekte vijftien jaar later, in 1856 dat het de hoogste top ter wereld was en hernoemde de berg naar kolonel George Everest, die het grootschalige Trigonometrical onderzoek was gestart, maar met pensioen was gegaan. Hij heeft de Everest zelf nooit gezien.

De Everest? Velen noemen de berg nog steeds bij zijn oorspronkelijke namen. In het Tibetaans heet de Everest Chomolungma, wat zoiets betekent als ‘godin van het universum’ en in Nepal noemen ze de berg Sagarmatha, ‘godin van de lucht’.

3. Limited edition

Zelfs tijdens de gunstigste seizoenen zijn er maar een paar weken waarin klimmers de Everest de top op kunnen. Het grootste deel van het jaar wordt de piek geteisterd door straalstromen, waardoor de wind met meer dan 320 kilometer per uur rond suist.

In mei en november, verplaatsen de rukwinden noordwaarts en wordt het wat kalmer op de flanken van het klimkanon. Maar met temperaturen die zakken tot min dertig graden Celsius in de winter, beginnen de meeste klimmers aan hun tocht in die paar weken in mei. Dan is het namelijk ‘maar’ min twintig graden. Brrrr.

4. De veiligheid neemt forse sprongen

Memorial voor degene die hun leven zijn verloren op de Everest
© David East

Een lijstje cijfers: 8306 keer is de top van de Everst bereikt, door 4833 verschillende klimmers. 228 mensen zijn overladen tijdens een poging de berg te beheersen, volgens de laatste cijfers uit juni 2017. Omgerekend staat een dode klimmer voor 29 succesvolle piekeraars. De helft van de verongelukte klimmers vonden de dood door valpartijen en lawines, twintig procent overleed door gezondheidsgevolgen van de hoogte.

Toch gaat het steeds beter met de veiligheid op de Everest. Klimuitrustingen, weersvoorspellingen en de professionalisering van het klimmen doen de gevaren slinken en sinds 2000 is de ratio gestegen: wie vanaf het begin van deze eeuw telt ziet dat een dode staat voor zestig mensen die de piek wél bereiken.

5. Er zijn 18 wegen die naar de top leiden

Er zijn achttien manieren waarop je naar de top van de Everest kunt klimmen. Toch zijn er maar twee die echt gebruikt worden: de South East Ridge vanuit Nepal en de North Ridge die begint in Tibet. De wegen zijn zo populair dat er hele files van klimmers ontstaan op de dagen waarop er naar de top geklauterd wordt.

Meer dan 10 duizend meter touw wordt ieder jaar gebruikt om de klimmers vanuit Nepal te helpen tijdens hun route naar de top.

6. Een teug adem op zeeniveau staat gelijk aan drie op de top

Drie teugen adem op de top
© Sandra Leduc/Photosubmissions

De lucht op de top bevat maar een derde van het zuurstofniveau in het dal. De meeste klimmers nemen daarom extra zuurstof mee omhoog, bij 97,5% van alle succesvolle klim-expedities maakten de stoere stappers gebruik van extra zuurstof.

De meeste klimmers beginnen net onder de ‘death zone’ op 8000 meter met het inhaleren van extra zuurstof. Maar omdat de tanks zo zwaar zijn, zit er een limiet aan de hoeveelheid zuurstof ze mee kunnen zeulen. Het gevolg daarvan is dat een groot deel van de klimmers last krijgt van High Altitude Cerebral Edema, hoogteziekte waardoor je gaat slissen, in de war raakt, begint te hallucineren en waardoor je hand- en oogcoordinatie afneemt en slechte beslissingen maakt. Niet bepaald handig in de death zone.

7. Voordat je klimt, moet je gezegend worden

Puja ceremonie voor de klim
© Thomas Senf/Red Bull Content Pool

Voordat je begint aan de klim naar de top, moeten expedities bescherming vragen aan de berggoden tijdens een traditionele Puja ceremonie die wordt uitgevoerd op het basiskamp door een Boeddhistische lama en twee monniken.

8. De eerste succesvolle missie werd aangekondigd in code

Edmund Hillary en Tenzing Norgay
© Jamling Tenzing Norgay/www.tenzing-norgay-trekking.de

De eerste keer dat de top van de Everest werd bereikt, in 1953, ontstond een grote strijd tussen de kranten: iedereen wilde de eerste met het nieuws zijn. Wie er met de scoop vandoor ging? De London Times.

James Morris, een verslaggever van die krant, gebruikte een code om het bericht naar de bureauredacteuren in de hoofdstad te sturen. Op de dag dat Hillary en Tenzing de piek bereikten stuurde hij een cryptische telegram: ‘Snow conditions bad hence expedition abandoned advanced base on 29th and awaiting improvement being all well.’

‘Snow conditions bad’ was code voor ‘de top is bereikt’, ‘abandoned advanced base’ stond voor klimmer ‘Hillary’ en ‘awaiting improvement’ verwees naar sherpa ‘Tenzing’. Eigenlijk stond er dus: ‘De top is op 29 mei bereikt door Hillary en Tenzing.’

9. Klimmen kost een zak geld

Het kost tussen de 22 en 68 duizend euro om de Everest in een georganiseerde groep te beklimmen, rekende alanarnette uit. Om het op eigen houtje te doen, moet je meer dan 80 duizend euro schokken. Wil je mee met Dave Hahn, de man die vijftien keer naar de top klom? Ka-ching: 92 duizend euro.

10. Druk, drukker, drukst

Van 1953 tot de eeuwwisseling, haalden gemiddeld 25 mensen per jaar de top. Sindsdien, van 2000 tot 2017, schoot het gemiddelde zestien (!) keer omhoog naar 415 piekeraars per seizoen.

Vorig jaar vertrokken 1062 mensen uit het basiskamp om de berg te beklimmen. 648 van hen, 61 procent, bereikten de piek. Net iets minder dan in het recordjaar 2013: toen topten 658 klimmers de top.

11. Hillary en Tenzing zijn niet de enige pjimps uit hun families

Een jonge Peter Hillary in de armen van zijn vader.
© The Evening Post, New Zealand

Sir Edmund Hillary en Sherpa Tenzing Norgay mogen in ieder boek der records zijn opgenomen, maar ook hun zonen Peter en Jamling verdienen wat Everest-respect.

Peter klom in 1990 naar de top en Jamling piekte de berg zes jaar later. Samen deden ze de klim nog eens dunnetjes over in 2002.